Informatie voor schapen en geitenhouders

Met zes landbouwhuisdierenartsen zijn wij actief binnen heel Midden-Drenthe. Zowel voor professionele als hobby schapen- en geitenhouders bieden wij verschillende diensten aan. Voor verdere informatie over bronstsynchronisatie, scannen, ziekte(preventie) en vaccinatie kunt u op deze pagina meer lezen of contact opnemen met onze praktijk.

Schaap vruchtbaarheid lam

Vruchtbaarheid

Bronstsynchronisatie

Door het plaatsen van hormoonsponzen in de schede van de schapen is het mogelijk om de bronst (vruchtbare periode) voor meerdere schapen te synchroniseren. Deze sponzen kunt u vergelijken met een hormoonspiraal. De dag waarop de sponzen worden ingebracht noemen wij dag 1 van synchronisatie. Tussen de 12 en 14 dagen na synchronisatie worden de sponzen verwijderd en krijgen de schapen een hormooninjectie. Deze hormooninjectie is hetzelfde hormoon als die zij natuurlijk aanmaken om bronstig te worden. Hierna worden de dieren bij de ram gelaten. Omdat er meerdere dieren tegelijk bronstig worden, is het van belang om niet meer dan 10 schapen bij 1 ram te laten.

Voor meer informatie voor het sponzen van uw schapen kunt u contact opnemen met onze praktijk.

Drachtonderzoek

Indien u wilt weten of uw schapen en/of geiten drachtig zijn, kunt u deze laten scannen. Door middel van echografie zijn wij in staat de dracht vast te stellen. De beste periode om dit te laten doen is vanaf 35 dagen dracht. Vanaf deze periode lukt het goed om de dracht vanaf de lies (boven het uier) in beeld te krijgen. Op deze plek hebben schapen over het algemeen weinig wol en is het niet nodig ze vooraf te scheren.

Wilt u weten of uw schapen en/of geiten drachtig zijn? Wij komen graag bij u langs om uw dieren te scannen. Voor een afspraak kunt u contact opnemen met onze praktijk.

Q-koorts

Q-koorts wordt veroorzaakt door de bacterie Coxiella burnetii. Bij schapen en geiten geeft deze aandoening over het algemeen weinig klachten, behalve een enkele abortus. Als zoönose speelt deze ziekte een grotere rol. Een zoönose is een ziekte die van dier op mens overgebracht kan worden. Dit betekent dat wij als mens helaas ook Q-koorts kunnen krijgen. Bij mensen kan de Q-koorts bacterie een longontsteking veroorzaken en overgaan in meer chronische klachten. Het risico op besmetting is het grootst tijdens het aflammerseizoen, omdat de bacterie dan in grote hoeveelheden via het vruchtwater en de vruchtvliezen wordt uitgescheiden.

Om te voorkómen dat uw schapen en/of geiten de Q-koorts baterie krijgen en vooral uitscheiden, kunt u uw dieren vaccineren. De vaccinatie start met een basis-vaccinatie die na een maand wordt herhaald. Vervolgens dient u uw dieren jaarlijks te vaccineren om ze te blijven beschermen.

Voor schapen- en/of geitenhouders met een publieke functie is het door de overheid verplicht gesteld te vaccineren tegen Q-koorts. Plaatsen met een publieke functie zijn bijvoorbeeld zorgboerderijen, schaapskooien, educatieboerderijen en kinderboerderijen.

Voor vragen over de Q-koorts vaccinatie, het diagnosticeren van Q-koorts en/of voor het maken van een afspraak, kunt u gerust contact opnemen met onze praktijk.

"Het Bloed"/Clostridium bacterie

"Het bloed” is een ziekte bij schapen die wordt veroorzaakt door een Clostridium bacterie. Lammeren die deze ziekte krijgen, worden vaak plotseling dood gevonden en het betreft vaak juist de grootste lammeren uit de koppel. Doordat dieren zo plotseling doodgaan,is het haast niet mogelijk om deze dieren te behandelen. Wel kunt u uw lammeren tegen deze ziekte laten vaccineren. Hiervoor krijgen ze 2 keer een basis-vaccinatie. De eerste vaccinatie kan vanaf een leeftijd van 3 weken. De tweede enting vindt 4-6 weken na de eerste vaccinatie plaats (booster). Deze vaccinatie beschermt tevens tegen zomerlongontsteking!

Voor vragen over deze vaccinatie kunt u contact opnemen met onze praktijk.

Gezonde schapen

Zomerlongontsteking

Zomerlongontsteking bij schapen wordt veroorzaakt door de bacterie Pasteurella heamolytica. Anders dan de naam doet vermoeden, kan zomerlongontsteking vanaf het voorjaar tot in het najaar voorkomen. Met name grote schommelingen in dag- en nachttemperaturen kunnen een risico vormen. Dieren krijgen een acute ernstige longontsteking, waarbij de opgroeiende lammeren het grootste risico lopen. Voordat deze verschijnselen herkend worden, kunnen een aantal dieren een plotselinge dood sterven.

Behandeling voor deze hele acute dieren komt vaak te laat en ook de minder acute dieren houden vaak restverschijnselen (longschade). Beter is daarom om preventief te vaccineren. Deze vaccinatie beschermt tevens tegen ‘Het Bloed' en kan vanaf 3 weken leeftijd worden toegepast.

Voor vragen over behandeling van en vaccinatie tegen zomerlongonsteking, kunt u contact opnemen met onze praktijk.

Wormen en Myiasis (maden)

Wormen

Wormen bij schapen zijn op te delen in rond-, lint- en zuigwormen. Afhankelijk van de grootte van het perceel en hoe vaak er omgeweid wordt, kunnen helaas worminfecties ontstaan. Over het algemeen hebben de opgroeiende lammeren hier het meeste last van. Bij oudere schapen ontstaat er namelijk een zogenaamde 'leeftijdsresistentie'. De verschijnselen bij een worminfectie kunnen variëren van slechte groei tot diarree, bloedarmoede en in ernstige gevallen sterfte. Behandeling van worminfecties kan het beste op basis van mestonderzoek.

Leverbotinfecties worden veroorzaakt door de worm Fasciola Hepatica, deze worm leeft een deel van zijn cyclus in een slakje. Dit slakje overleeft voornamelijk op vochtige gronden. Bij acute leverbot kan er veel sterfte optreden. Bij een meer chronisch beeld treedt er groeistilstand, gewichtsverlies of bloedarmoede op. Behandeling van leverbot is mogelijk, maar in Nederland treedt er steeds meer resistentie op.

Voor mestonderzoek en vragen over behandeling en/of beweidingsschema's, kunt u contact opnemen met onze praktijk.

Myiasis (maden)

Myiasis of maden bij schapen wordt veroorzaakt door de blauwgroene vlieg. Deze vlieg ligt eitjes in de vacht van schapen, waarna er larven uitkomen. Deze larven eten letterlijk de huid en het vlees van het schaap op. De beschadigingen trekken weer nieuwe vliegen aan, die opnieuw eitjes leggen. Dit kan razendsnel gaan!

Wanneer dieren last hebben van diarree/dunne mest of bijvoorbeeld een baarmoederontsteking, wordt de achterhand vuil wat snel vliegen aantrekt. De meeste problemen doen zich voor in juli en augustus, omdat dan de omgevingstemperatuur hoog is. Schapen die myasis hebben, schuren aan en bijten naar de aangedane plekken. Indien het ernstig is, worden dieren sloom, eten ze niet meer en gaan ze snel achteruit. Wanneer de wol opzij getrokken wordt, zijn er wonden te zien met vaak grote aantallen maden daarin.

 
Behandeling bestaat uit het wegknippen of scheren van de wol rondom de aangedane plekken en dieren te wassen met een speciaal middel.

Preventief kunnen de dieren met een pour-on worden behandeld. Dit geeft tot 16 weken bescherming.

Voor vragen over maden en/of myiasis kunt u contact opnemen met onze praktijk.

Schaap

Rotkreupel

Rotkreupel bij schapen is een ontsteking van de tussenklauwhuid.  Rotkreupel wordt veroorzaakt door een samenspel van de twee bacteriën: Dichelobacter nodosus en Fusobacterium necrophorumDe aandoening is zeer besmettelijk voor andere schapen. Bij schapen met rotkreupel worden de klauwen langzaam ondermijnd en in het meest ernstige geval vindt er totale ontschoening van de klauw plaats. Dit is uiteraard erg pijnlijk. Kenmerkend voor de aandoening is dan ook dat schapen het liefst de klauwen ontlasten en daarom op hun voorknieën door het land grazen.

Behandeling is een langdurig proces en begint met het verwijderen van eventuele dubbele zolen. Alle ondermijnde hoorn dient verwijderd te worden. Belangrijk is om gezonde schapen NIET te bekappen wanneer zij geen dubbele zool hebben. Wanneer een schaap met verder gezonde klauwen een dubbele zool heeft, gebruik dan altijd een schoon bekapmes om dit schaap te bekappen. Routinematig bekappen van schapen wordt namelijk in verband gebracht met rotkreupel. Dit komt vaak doordat er teveel hoorn weggehaald wordt, waardoor juist een ingang gevormd wordt voor de bacteriën. En doordat via het  bekapmes soms juist de bacteriën worden doorgegeven aan schapen met gezonde klauwen. Na bekapping moeten de schapen met rotkreupel door een stabad met bijvoorbeeld formaline. Insprayen met zinkpoeder is een goed alternatief. Nieuwste inzichten bieden een derde alternatief en dat is flossen met schone touwtjes en vervolgens de klauwen laten opdrogen door de schapen op een droge (betonnen) ondergrond te zetten. Het flossen maakt een zuurstofrijke omgeving, waar deze bacteriën slecht in kunnen overleven.

Bij ernstige infecties dienen de dieren behandeld te worden met antibiotica. Dit kan middel injectie, lokaal of een combinatie van beide.

Daarnaast kan er gevaccineerd worden. Schapen kunnen vanaf een leeftijd van 3 weken gevaccineerd worden. Er vindt een basis-vaccinatie plaats, waarna er na 2 weken een herhaling (booster) gegeven wordt. Vervolgens zijn de schapen tot 6 maanden tijd 'beschermd' tegen rotkreupel.

Voor verdere vragen over vaccinatie en (bedrijfsspecifieke) behandeling van ernstig kreupele dieren, kunt u contact opnemen met onze praktijk.

Wilt u ook koeien die gezond lang leven?

Neem gerust contact met ons op!